سخنان استاد ارغوان خاتمی در مراسم رونمایی تابلو نقاشی تمثال صائب تبریزی

سخنان استاد ارغوان خاتمی در مراسم رونمایی تابلو نقاشی تمثال صائب تبریزی

۲۵ شهریور ۹۶ – اندیشگاه کتابخانه ملی ایران

با عرض سلام خدمت همه ی ادیبان و فرهیختگان و مهمانان محترم

اصولا آفرینش خیالی چهره ی هنرمندان کاری بسیار سخت و در عین حال سهل و ممتنع است و در تاریخ نقاشی و نگارگری کشورمان ایران سابقه‌ی طولانی نداشته است. چهره‌ی خیلی از هنرمندان و دانشمندان در طی سالیان سال به تصویر در نیامده است. این مسئله علل مختلفی دارد که من قصد طرح آن را ندارم. اما نکته‌ی مهم در مورد تمثال صائب و نیز تمثال بیدل دهلوی که من در سال گذشته به تصویر درآورده ام هم رعایت پارامترهای ظاهری این افراد و در واقع این شخصیت‌ها و ادیبان و حکیمان و هم نمودن شخصیت عرفانی‌شان اهمیت خاص داشته است. که در ارتباط با صائب چون شخصیتی بوده بسیار اهل مدارا و حکمت و شخصیت ادبی‌اش بسیار مدنظر بوده است. این چنین کارهایی در نقاشی و نگارگری کشور چندان سابقه‌یی نداشت، درصورتیکه که اگر این مهم به تحقق می‌پیوست تا امروز گنجینه‌ی گرانبهایی در اختیارمان بود از تصویر این هنرمندان و بزرگان. به عنوان نمونه در زمان مولانا وزیر ارسلان دوم،  معین الدین پروانه که با مولانا مراودت داشت، همسرش نیز ارادت بسیاری به مولانا داشته اما از آنجا که در آن‌ دوران دیدار زنان با مردان خالی از اشکال نبود، نقاشی را استخدام می‌کند که تصویری از مولانا نقاشی کند که این تصویر امروزه وجود دارد. یا در مورد بیدل شخصی به نام انوب چتر تصویر بیدل را نقاشی کرده است. در مورد صائب توجه من از نظر ظاهری چون زادگاهش تبریز بود توجه داشتم که مشخصات نژادی اقوام ترک را مد نظر قرار بدهم. همچنین در عصر صفوی معمولا کلاهی بر سر می‌گذاشتند و بر آن دستاری می بستند. و از نظر اخلاقی نیز چونصائب  حکیم و ادیب و عارف بزرگ و داری فضایل اخلاقی زیادی بود که ترکیب این موارد با هم موجب خلق این تمثال شده است و امیدوارم در این کار توفیق یافته باشم. اگرچه کار بسیار مشکلی است. به قول خود صائب که فرمودند:

وصف آن عارض مپرس از چشم شرم آلود من

صورت نادیده را تصویر کردن مشکل است‌‌

درباره نویسنده