بایگانی دسته‌ها: دسته‌بندی نشده

سخنان استاد ارغوان خاتمی در مراسم رونمایی تابلو نقاشی تمثال صائب تبریزی

سخنان استاد ارغوان خاتمی در مراسم رونمایی تابلو نقاشی تمثال صائب تبریزی

۲۵ شهریور ۹۶ – اندیشگاه کتابخانه ملی ایران

با عرض سلام خدمت همه ی ادیبان و فرهیختگان و مهمانان محترم

اصولا آفرینش خیالی چهره ی هنرمندان کاری بسیار سخت و در عین حال سهل و ممتنع است و در تاریخ نقاشی و نگارگری کشورمان ایران سابقه‌ی طولانی نداشته است. چهره‌ی خیلی از هنرمندان و دانشمندان در طی سالیان سال به تصویر در نیامده است. این مسئله علل مختلفی دارد که من قصد طرح آن را ندارم. اما نکته‌ی مهم در مورد تمثال صائب و نیز تمثال بیدل دهلوی که من در سال گذشته به تصویر درآورده ام هم رعایت پارامترهای ظاهری این افراد و در واقع این شخصیت‌ها و ادیبان و حکیمان و هم نمودن شخصیت عرفانی‌شان اهمیت خاص داشته است. که در ارتباط با صائب چون شخصیتی بوده بسیار اهل مدارا و حکمت و شخصیت ادبی‌اش بسیار مدنظر بوده است. این چنین کارهایی در نقاشی و نگارگری کشور چندان سابقه‌یی نداشت، درصورتیکه که اگر این مهم به تحقق می‌پیوست تا امروز گنجینه‌ی گرانبهایی در اختیارمان بود از تصویر این هنرمندان و بزرگان. به عنوان نمونه در زمان مولانا وزیر ارسلان دوم،  معین الدین پروانه که با مولانا مراودت داشت، همسرش نیز ارادت بسیاری به مولانا داشته اما از آنجا که در آن‌ دوران دیدار زنان با مردان خالی از اشکال نبود، نقاشی را استخدام می‌کند که تصویری از مولانا نقاشی کند که این تصویر امروزه وجود دارد. یا در مورد بیدل شخصی به نام انوب چتر تصویر بیدل را نقاشی کرده است. در مورد صائب توجه من از نظر ظاهری چون زادگاهش تبریز بود توجه داشتم که مشخصات نژادی اقوام ترک را مد نظر قرار بدهم. همچنین در عصر صفوی معمولا کلاهی بر سر می‌گذاشتند و بر آن دستاری می بستند. و از نظر اخلاقی نیز چونصائب  حکیم و ادیب و عارف بزرگ و داری فضایل اخلاقی زیادی بود که ترکیب این موارد با هم موجب خلق این تمثال شده است و امیدوارم در این کار توفیق یافته باشم. اگرچه کار بسیار مشکلی است. به قول خود صائب که فرمودند:

وصف آن عارض مپرس از چشم شرم آلود من

صورت نادیده را تصویر کردن مشکل است‌‌

بررسی قصیده ی عاشورایی صائب در گفتگو با استاد سید علی اصغر موسوی

بررسی قصیده ی عاشورایی صائب در گفتگوی تلفنی با استاد سید علی اصغر موسوی

برنامه: آینه در کربلاست

شبکه سراسری رادیو فرهنگ

۹ مهرماه ۱۳۹۶ – عاشورای ۱۴۳۹

اجرا: آقای علیرضا بدیع ، سرکار خانم ارجمندی

 

فایل صوتی گفتگو با استاد علی اصغر موسوی

گزارش تصویری آیین رونمایی کتاب «درحق صائب» در کتابخانه ملی ایران

گزارش تصویری آیین رونمایی کتاب «درحق صائب» در کتابخانه ملی ایران

توسط استاد دکتر امیربانو کریمی فیروزکوهی و دکتر محمدعلی شیوا

 

دکتر محمدعلی شیوا در کنار استاد دکتر توفیق سبحانی

 

به ترتیب از چپ: استاد علی اصغر موسوی – دکتر مرتضی رزم آرا – دکتر افشاریان – دکتر رامین خدام – دکتر محمدعلی شیوا- خانم غزل شیوا- استاد حسین آهی و استاد دکتر توفیق سبحانی

 

به ترتیب از چپ: استاد امیربانو کریمی فیروزکوهی – استاد ارغوان خاتمی – استاد دکتر احسان الله شکراللهی – استاد سعید یوسف نیا

 

دکتر محمدعلی شیوا در کنار استاد ارغوان خاتمی و خانم غزل شیوا

 

دکتر محمدعلی شیوا در کنار استاد حسین آهی

 

استاد دکتر امیربانو کریمی فیروزکوهی

 

دکتر محمدعلی شیوا در حال ایراد سخنرانی

 

استاد دکتر امیربانو کریمی فیروزکوهی – استاد دکتر توفیق سبحانی

 

استاد دکتر امیربانو کریمی فیروزکوهی – استاد دکتر توفیق سبحانی – دکتر محمدعلی شیوا

 

استاد سعید یوسف نیا در حال ایراد سخنرانی

 

نمای روبرو از راست: استاد حسین آهی – دکتر مرتضی رزم آرا – دکتر احسان شکراللهی – دکتر امیربانو کریمی فیروزکوهی و …

 

دکتر رامین خدام – دکتر محمدعلی شیوا – آقای رضا آل آقا

 

استاد امیربانو کریمی فیروزکوهی در حال امضای ماکت کتاب در حق صائب 

 

استاد دکتر توفیق سبحانی در حال امضای ماکت کتاب در حق صائب 

 

دکتر رامین خدام در حال امضای ماکت کتاب در حق صائب 

 

 

 

 

گزارش تصویری رونمایی از تمثال صائب تبریزی اثر استاد ارغوان خاتمی در کتابخانه ملی ایران

گزارش تصویری رونمایی از تمثال صائب تبریزی اثر استاد ارغوان خاتمی در کتابخانه ملی ایران

رونمایی از تمثال صائب تبریزی

در کنار استاد دکتر امیربانو کریمی فیروزکوهی

 

استاد ارغوان خاتمی در کنار تمثال صائب تبریزی

 

استاد ارغوان خاتمی در حال ایراد سخنرانی

 

در کنار استاد دکتر توفیق سبحانی

 

در کنار استاد حسین آهی

 

در کنار دکتر محمدعلی شیوا

 

مصاحبه خبرنگار سایت تخصصی صائب پژوهی با استاد ارغوان خاتمی در باره خلق تمثال بیدل دهلوی

مصاحبه با ارغوان خاتمی

مصاحبه خبرنگار سایت تخصصی صائب پژوهی با استاد ارغوان خاتمی در باره خلق تمثال بیدل دهلوی

استاد! لطفا به عنوان مقدمه مختصری از سوابق هنری‌تان برای مخاطبان فرهیخته‌ی سایت صائب پژوهی بفرمایید:

  • با سلام خدمت شما. من در خانواده‌یی هنری به دنیا آمده‌ام. پدرم زنده‌یاد استاد مسعود خاتمی نوری از اساتید بنام خوشنویسی بوده اند و پدر بزرگم علی خاتمی نوری معروف به علی ابن ولی از شاعران مطرح دهه های نخست قرن. من سال هاست که در عرصه‌ی نقاشی فعالیت دارم و بخصوص پس از تحصیلات دانشگاهی به طور حرفه ای به نقاشی و بخصوص نقاشی رنگ و روغن پرداخته‌ام و تاکنون در چند نمایشگاه شرکت داشته‌ام و آثارم به صورت های گوناگون چاپ و منتشر شده است. به تازگی نیز چاپی نفیس از «گزیده آثار نقاشی‌« ام توسط انتشارات پرنیان خیال منتشر شده‌است. همچنین چند سال است که در آتلیه شخصی خود «آتلیه ترنگ» به آموزش حرفه‌ای نقاشی مشغول هستم.

ممنون از شما. لطفا توضیحاتی درباره خلق تمثال بیدل بفرمایید:

لطفا برای خواندن مشروح مصاحبه کلیک بفرمایید

گزارش تصویری رونمایی تمثال بیدل دهلوی اثر استاد ارغوان خاتمی در آئین افتتاح بنیاد بیدل

رونمایی تمثال بیدل 1

گزارش تصویری رونمایی تمثال بیدل دهلوی اثر استاد ارغوان خاتمی در آئین افتتاح بنیاد بیدل

مراسم افتتاحیه و آغاز به کار رسمی بنیاد بیدل دهلوی، با حضور غلامعلی حداد عادل –رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی-، محمدی گلپایگانی –رئیس دفتر مقام معظم رهبری-، سیدعباس صالحی- معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد-، علی‌ معلم‌دامغانی –رئیس فرهنگستان هنر-، محمود صلاحی – رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران-، غلامحسین امیرخانی –پیشکسوت خوشنویسی-، جلال‌الدین کزازی، علی‌اصغر شعردوست، هادی سعیدی‌کیاسری، حسین آهی شاعر و حافظ پژوه معاصر و جمعی از اساتید کشورهای منطقه در تاریخ سه‌شنبه ۹ شهریور ۱۳۹۵ در سالن همایش‌های بنیاد بیدل دهلوی برگزار شد.

در این مراسم تمثال بیدل دهلوی اثر استاد ارغوان خاتمی نقاش معاصر که بر اساس اطلاعات به دست آمده از این شاعر بزرگ فارسی‌گوی شبه قاره طراحی و تصویر شده‌است توسط استاد ارغوان خاتمی و دکتر علی اصغر شعردوست و نیز حسین آهی رونمایی شد.

636081966715185051b

 رونمایی تمثال بیدل 2

قابل ذکر است که استاد ارغوان خاتمی این اثر را به بنیاد بیدل دهلوی اهدا کردند و دکتر هادی کیاسری شاعر و بیدل پژوه معاصر و مدیر بنیاد بیدل دهلوی، ضمن بیان شباهت عجیب تمثال بیدل به آنچه از مجموع اطلاعات موجود درباره‌ی این شاعر برمی‌آید و اتوبیوگرافی بیدل در کتاب ارزشمند «چهار عنصر» و نیز احساس یگانگی که بیدل پژوهان با این اثر ارزشمند خواهند داشت، از استاد خاتمی بابت خلق این اثر بی‌نظیر و نیز اهدای سخاومندانه‌ی آن به بنیاد بیدل دهلوی تقدیر و تشکر به عمل آوردند. دکتر کیاسری که خود طراحی چهره‌ی بیدل اثر دوست نقاش بیدل، «انوب چتر» را رویت کرده‌اند، تمثال بیدل اثر استاد ارغوان خاتمی را بسیار شبیه به آن اثر معرفی کرده‌اند با آن که استاد خاتمی با ان اثر آشنایی نداشته اند.

رونمایی بیدل 3

در پایان این مراسم اساتیدی چون استاد علی معلم دامغانی از پژوهشگران پیشگام در عرصه‌ی بیدل شناسی و استاد حسین آهی و چند تن دیگر از اساتید ادبیات فارسی از تاجیکستان و شبه قاره هند از این اثر تجلیل کرده و آن را اثری ماندگار و بسیار قابل تصور و نزدیک به شخصیت بیدل ارزیابی نمودند.

رونمایی تمثال بیدل 6رونمایی تمثال بیدل 4رونمایی تمثال بیدل 5

 

شعله‌ی آواز ۳ (آوازها و تصنیف‌های برساخته از شعر صائب)

بهشت

ابیات: از صائب

آواز: همای

بهشت

این چه حرف است که در عالم بالاست بهشت؟

هر کجا وقت خوشی رو دهد آنجاست بهشت

باده هر جا که بود چشمه‌ی کوثر نقدست

هر کجا سرو قدی هست دو بالاست بهشت

دل رم کرده ندارد گله از تنهایی

که به وحشت زدگان دامن صحراست بهشت

از درون سیه توست جهان چون دوزخ

دل اگر تیره نباشد همه دنیاست بهشت

دارد از خلد ترا بی بصریها محجوب

ورنه در چشم و دل پاک مهیاست بهشت

هست در پرده آتش رخ گلزار خلیل

در دل سوختگان انجمن آراست بهشت

عمر زاهد به سر آمد به تمنای بهشت

نشد آگاه که در ترک تمناست بهشت

صائب از روی بهشتی صفتان چشم مپوش

که درین آینه بی پرده هویداست بهشت

  • توضیح: این غزل را به روایتِ دیوانِ صائب به تصحیح محمدقهرمان اورده ام که در آوازِ همای با تغییراتی خوانده شده است و منبعِ همای بر من آشکار نیست اگرچه هر دو روایت را پسندیده می‌شمارم.

در آوازِ همای،«هرکجا بخت خوش افتاد»  به جای «هر کجا وقت خوشی رو دهد»/ دوزخ از تیرگی بختِ درونِتو بود به جای «از درون سیه توست جهان چون دوزخ»/ «گر درون تیره نباشد» به جای «دل اگر تیره نباشد »

، به کار رفته است.

کتابشناسی صائب و سبک هندی

کتابشناسی صائب و سبک هندی

 

آشنایی با کتاب«طرز تازه»

اثر دکتر حسین حسن‌پور آلاشتی

کتاب «طرزِ تازه» یکی از تألیفاتِ سبک شناسانه در حوزه‌ِ سبک شناسی سبک هندی است که گویا در اصل رساله ی پایان نامهی  دکتر حسن پور بوده که در سال ۱۳۷۹ در دانشگاهِ تهران دفاع و به استاد دکتر شفیعی کدکنی تقدیم شده است. این کتاب در سال ۱۳۸۴ در قطع رقعی و توسط انتشارات سخن چاپ و منتشر شده است.

دکتر حسن پور خود در معرفی کتاب می نویسد:

«کتاب حاضر کوششی است سبک‌شناسانه، برای تحلیل و بررسی غزل شاخه ی ایرانی سبکِ هندی . پیش از آن که غزلِ شاعرانِ سرآمدِ آن نظیری، عرفیف ظهوری، طالب، کلیم و صائب، موردِ تجزیه و تحلیل قرار گیرد، ‌غزلِ جامی به عنوانِ نُرمِ این پژوهش و نقطه‌ِ صفر و غزلِ بابافغانی که شاعری موفق در هموار کردنِ زبان برای پیدایشِ سبکِ هندی به شمار می رود، به مثابه‌ی نقطه‌ی عزیمت، بررسی و کاویده شده است. این تحلیل رویکردی صورتگرایانه دارد و «زبان شعر» غزل یعنی کاربردهای واژگانی، ترکیبات،‌ساختارهای نحوی و عناصر بلاغی و ادبی که مؤلّفه  و شاکله‌ی سبکی هر اثری ست، بررسی شده اند»

کلیه ی فصل های هشتگانه ی این کتاب جدا از مقدّمه، به بررسی سبک شناسیکِ شش تن از شاعران طرازِ اوّل سبک هندی و نیز جامی و بابافغانی، در دو حوزه ی «زبان» و «بیان» پرداخته است. به عنوانِ نمونه در بخش مربوط به صائب با سرفصل هایی با عناوین خواندنی زیر مواجه می‌شویم:

در حوزه ی زبان:

  • ترکیبات و کنایاتِ عامیانه
  • ترکیباتِ تازه ی فراوان

و در حوزه ی بیان:

  • اسلوب معادله
  • تناسب الفاظ
  • کنایه های ایهامی و استعاری
  • موتیف های فراوانِ تازه
  • تشبیه گسترده
  • تشبیه فشرده
  • استعاره ی اسمی
  • پارادکس
  • تشخیص
  • تکرار قافیه
  • وزن های بلند و جویباری

 

از متن کتاب است:

«صائب بزرگ بزرگترین و در عین حال معتدل ترین شاعر سبک هندی است. عظمت و بزرگی او در قدرتِ خیال ، معنی آفرینی و مضمون سازی های تازه و بی شمار اوست که مفاهیمِ‌اخلاقی،‌اجتماعی، حکَمی، و عوالمِ ظریف و دقیقِ روحانی و روانی را با بهره‌گیری از عناصرِ طبیعت ، دین ،‌ اسطوره و … تا روزمره ترین عناصر زندگی بیان کرده است. اعتدالِ او ناشی از ادراکِ‌عمیق و سنجیده‌ی او از مرزِ سنّت و نوآوری است. او باوجودِ نوآوری، و نوجویی های فراوان، هرگز مرتکبِ گریزِ شدید از سنت زبانی و بیانی در شعر خود نشده است، تا شعرش غامض، پیچیده و غیرقابل فهم گردد …»

 

سایتِ‌  تخصصی صائب پژوهی

شاعران، ادیبان و پژوهشگرانِ عزیز را به خواندنِ‌ این کتابِ ارجمند دعوت می کند.

 

 

شعله‌ی آواز ۲ (آوازها و تصنیف های برساخته از شعر صائب)

نقش نیک و بد

غزل: صائب تبریزی

آواز: استاد غلامحسین بنان / آلبوم رؤیای هستی

 

نقش نیک و بد

مانام خود ز صفحه دلها سترده ایم

در دفتر جهان ورق باد برده ایم

چون سرو تازه روی درین بوستانسرا

در راه گرم و سرد جهان پا فشرده ایم

رقص فلک ز جوش نشاط درون ماست

چون خون مرده گرچه به ظاهر فسرده ایم

نزدیکتر به پرده چشم است از نگاه

راهی که ما به کعبه مقصود برده ایم

از صبح پرده سوز خدایا نگاه دار

این رازها که ما به دل شب سپرده ایم

گر خاک ره شویم فرامش نمی کنیم

از چشمه سار تیغ تو آبی که خورده ایم

از یک نگاه گرم شویم آتش و سپند

هر چند تخم سوخته در خاک مرده ایم

از آرزوی میوه فردوس فارغیم

دندان صبر بر جگر خود فشرده ایم

مجنون به ریگ بادیه غمهای خود شمرد

با عقده های دل غم خود ما شمرده ایم

بگذر ز دستگیری ما ای سبوی خام

ما التجا به پای خم می نبرده ایم

هر نقش نیک و بد که چو آیینه دیده ایم

صائب ز لوح خاطر روشن سترده ایم